Er wordt vaak aangenomen dat veel orgels in Nederland tot ver in de achttiende eeuw in middentoonstemming gestemd waren. De auteur vindt het onterecht dat iedereen meegaat in die veronderstelling, waar eigenlijk geen feitelijke gronden voor zijn. Dat componisten in de...
Jacob Bijster (1902-1958) droeg zijn monumentale en sterk op de barok geënte Partite sopra ‘Laudate Dominum’ (Psalm 146) op aan een van zijn bekendste leerlingen, Jaap Dragt (1930-2003). Op dinsdag 19 juli 1955 verzorgde Jacob Bijster in de Grote of St.-Bavokerk in...
Van 16 tot en met 20 juli jongstleden vond in Haarlem de 52e editie van het internationale improvisatieconcours plaats. Zeven deelnemers waren geselecteerd uit een voorronde op basis van ingezonden geluidsopnamen; een achtste deelnemer werd daaraan toegevoegd vanuit...
In dit artikel wordt nagegaan met welke doelen monumentale orgels worden gerestaureerd en welke maatstaven daarvoor gelden. Reeds in 1931 werd door een internationaal congres van architecten en bouwkundigen het Charter van Athene vastgesteld. Daarin werd aandacht...
In het derde deel van de serie ‘Instrumenten van bezinning. Orgelbouw voor internationale tentoonstellingen in Nederlands perspectief’ wordt aandacht besteed aan de World’s Fair uit 1939 in New York. Voorafgaande aan deze wereldtentoostelling geven twee musea in de...
In 1694 besloot het Consistorie van de lutherse gemeente van Amsterdam om in haar tweede kerkgebouw aan de Stroomarkt een orgel te laten bouwen. Nadat een aantal offertes was opgevraagd bij onder andere Arp Schnitger en Cornelis Hoornbeeck, werd in augustus 1715 de...
In 1937 vond in Parijs de Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie moderne plaats. Op deze wereldtentoonstelling waren Franse orgelmakers vertegenwoordigd met een unitorgel van de firma Jacquot-Lavergne in het Pavillon des Eaux et Forêts. En in het...
Aandacht voor de samenhang tussen oude muziek en haar context bestond al vanaf de vroege twintigste eeuw. Maar een historisch gefundeerde uitvoeringspraktijk kwam vooral halverwege de vorige eeuw tot bloei. Inmiddels is dat zo lang geleden dat de beweging die daaruit...
In het orgeloeuvre van Marcel Dupré (1886-1971) nemen de ‘Seventy-Nine Chorales – Preparatory to the study of the Bach Chorale-Preludes and based on the melodies of old Chorales used by J.S. Bach’ (opus 28), een bijzondere plaats in. Dit werk staat in...
Op 12 februari 2016 werd het Verhofstadt-orgel in de Dorpskerk van IJsselmuiden weer in gebruik genomen na een restauratie door de Gebr. Van Vulpen te Utrecht. Het orgel werd in woord en toon gepresenteerd door Wim Diepenhorst, die namens de Rijksdienst voor het...
Op 13 maart 2018 overleed organiste, orgeldocente en voormalig stadsorganiste Jet Dubbeldam. Ze werd wel de ‘Nederlandse Jeanne Demessieux’ genoemd. Zij was een veelzijdige en virtuoze organiste, maar door haar grote bescheidenheid bleef haar...
Op 1 augustus 2015 startte de jongste restauratie van het Hinsz/Van Dam-orgel in de Grote Kerk (Martinikerk) van Bolsward. Feitelijk betrof het de laatste fase van een algehele restauratie, waarvan de voorbereidingen al in 1999 waren begonnen. Als adviseur trad Aart...
Sinds ca. 1850 werden in verschillende Europese landen wereldtentoonstellingen gehouden, waar de deelnemende landen een beeld gaven van hun economische, sociale, culturele en technische ontwikkeling. Op deze tentoonstelling was er ook steeds aandacht voor orgels en...
Sinds 2013 beschikt het Nationaal Orgelmuseum in Elburg over een orgel dat door orgelmakerij Reil is vervaardigd, met gebruikmaking van een monumentale zuidelijke achttiende-eeuwse orgelkas en een historisch pijpenbestand dat grotendeels wordt toegeschreven aan de...
In het veelkleurige palet dat Adriaan Kousemaker van zijn serie ‘Muziek voor de Eredienst’ bij Ars Nova heeft gemaakt, is een klein deel gereserveerd voor Bernard Renooij, een organist en componist die in het midden van de twintigste eeuw bescheiden en bijna...
In 2016 is met het Orgelfestival Oude-Tonge aandacht besteed aan het vijftigjarig bestaan van het Frobenius-orgel aldaar. Tijdens het slotevenement van dit orgelfestival op 29 oktober 2016 maakte Wim Diepenhorst, consulent voor Klinkende Instrumenten bij de...
Op maandag 8 januari 2018 is organist/orgeldocent en beiaardier Willem Mesdag overleden. Willem Mesdag werd op 13 augustus 1930 in Uithuizermeeden geboren. Aan het Utrechts Conservatorium studeerde hij orgel bij Stoffel van Viegen, piano bij Wolfgang Wijdeveld en...
Experts in Duitsland trokken enkele jaren geleden aan de bel: onze orgels staan te verschimmelen! Geschat wordt dat maar liefst een derde deel van alle monumentale orgels (zo’n 13.000 instrumenten!) hieronder te lijden heeft. De Evangelische Kirche in...
Sietze de VriesTwee gerestaureerde kleinoden. De huisorgels in Kasteel Amerongen en de Grote Kerk te ‘s-HertogenboschHet ORGEL 114 (2017), nr. 1, 12-19 [samenvatting] Twee gerestaureerde kleinoden. De huisorgels in Kasteel Amerongen en de Grote Kerk te...
Peter van DijkHet kabinetorgel in de Utrechtse DomkerkHet ORGEL 114 (2017), nr. 1, 4-11 [samenvatting] De Domkerk te Utrecht herbergt twee Bätz-instrumenten. Naast het hoofdorgel (1831) staat in de kerk een kabinetorgel van Gideon Thomas Bätz. Sinds de jaren zestig...
