Het artikel gaat in op de vraag wat nodig is om de toekomst van de orgelcultuur veilig te stellen. Heeft het orgel ook zonder de religieuze (christelijke) context kans van overleven? Het doorvoeren van cosmetische vernieuwingen volstaat niet om het voortbestaan van...
Op Hervormingsdag 2017 werd in de Lutherse Kerk te Groningen een nieuw orgel in gebruik genomen. Arp Schnitger schonk in jaar 1699 aan de Lutherse Gemeente in Groningen een tweeklaviersinstrument met hoofdwerk en borstwerk. Het instrument werd in 1717 uitgebreid met...
In de slotaflevering van deze serie wordt allereerst ingezoomd op het orgel voor de Nationale Energiemanifestatie (afgekort: E55) die van 18 mei tot 3 september in Rotterdam gehouden werd. Voor het stiltecentrum op deze E55 wordt Willem van Leeuwen aanzocht een orgel...
Het orgel staat steeds minder in de belangstelling, omdat zijn kerkelijke functie gestaag vermindert. Zou er behalve via de concertzaal ook niet een ander publiek te bereiken zijn onder mensen die zich met het spirituele bezighouden? Is het orgel niet bij uitstek een...
In oktober 2017 werd een nieuw orgel voor de Hersteld Hervormde gemeente ‘Rehoboth’ te Nieuwleusen in gebruik genomen. Het werd gebouwd door de Oostenrijkse firma Orgelbau Kögler GmbH, gevestigd te Sankt Florian. Het is het eerste nieuwe instrument dat deze...
De Zuid-Hollandse eilanden staan nu niet direct bekend als historisch orgelparadijs. Het duurde in de Hoeksche Waard zelfs tot 1809 voordat het eerste orgel in een kerk geplaatst werd. De strenge calvinisten hadden het duidelijk niet zo op instrumentale muziek: de...
Vandaag de dag wordt er vaak vanuit gegaan dat orgels in Nederland en Duitsland tot ver in de achttiende eeuw in de 1/4-komma middentoonstemming gestemd waren. In dit artikel gaat Jan R. Luth op zoek naar antwoord op de vraag in hoeverre deze opvatting gestaafd wordt...
Er wordt vaak aangenomen dat veel orgels in Nederland tot ver in de achttiende eeuw in middentoonstemming gestemd waren. De auteur vindt het onterecht dat iedereen meegaat in die veronderstelling, waar eigenlijk geen feitelijke gronden voor zijn. Dat componisten in de...
Jacob Bijster (1902-1958) droeg zijn monumentale en sterk op de barok geënte Partite sopra ‘Laudate Dominum’ (Psalm 146) op aan een van zijn bekendste leerlingen, Jaap Dragt (1930-2003). Op dinsdag 19 juli 1955 verzorgde Jacob Bijster in de Grote of St.-Bavokerk in...
Van 16 tot en met 20 juli jongstleden vond in Haarlem de 52e editie van het internationale improvisatieconcours plaats. Zeven deelnemers waren geselecteerd uit een voorronde op basis van ingezonden geluidsopnamen; een achtste deelnemer werd daaraan toegevoegd vanuit...
In dit artikel wordt nagegaan met welke doelen monumentale orgels worden gerestaureerd en welke maatstaven daarvoor gelden. Reeds in 1931 werd door een internationaal congres van architecten en bouwkundigen het Charter van Athene vastgesteld. Daarin werd aandacht...
Op 25 mei 2018 overleed organist-componist Piet Kee. Hij zag zichzelf als ,usicus, of liever nog als kunstenaar. Met een grote passie voor componeren, musiceren, doceren, naar muziek luisteren en tentoonstellingen bezoeken. Ook publiceerde hij muziekwetenschappelijke...
In 2011 stelde Herman van Vliet in het Reformatorisch Dagblad dat het leven kort en beperkt is. Om al zijn plannen te kunnen uitvoeren zou hij wel 120 jaar moeten worden. Het mocht niet zo zijn. Op 25 mei 2018 is Herman van Vliet na een kort ziekbed op 77-jarige...
In het derde deel van de serie ‘Instrumenten van bezinning. Orgelbouw voor internationale tentoonstellingen in Nederlands perspectief’ wordt aandacht besteed aan de World’s Fair uit 1939 in New York. Voorafgaande aan deze wereldtentoostelling geven twee musea in de...
In 1694 besloot het Consistorie van de lutherse gemeente van Amsterdam om in haar tweede kerkgebouw aan de Stroomarkt een orgel te laten bouwen. Nadat een aantal offertes was opgevraagd bij onder andere Arp Schnitger en Cornelis Hoornbeeck, werd in augustus 1715 de...
In 1937 vond in Parijs de Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie moderne plaats. Op deze wereldtentoonstelling waren Franse orgelmakers vertegenwoordigd met een unitorgel van de firma Jacquot-Lavergne in het Pavillon des Eaux et Forêts. En in het...
Aandacht voor de samenhang tussen oude muziek en haar context bestond al vanaf de vroege twintigste eeuw. Maar een historisch gefundeerde uitvoeringspraktijk kwam vooral halverwege de vorige eeuw tot bloei. Inmiddels is dat zo lang geleden dat de beweging die daaruit...
In het orgeloeuvre van Marcel Dupré (1886-1971) nemen de ‘Seventy-Nine Chorales – Preparatory to the study of the Bach Chorale-Preludes and based on the melodies of old Chorales used by J.S. Bach’ (opus 28), een bijzondere plaats in. Dit werk staat in...
Op 12 februari 2016 werd het Verhofstadt-orgel in de Dorpskerk van IJsselmuiden weer in gebruik genomen na een restauratie door de Gebr. Van Vulpen te Utrecht. Het orgel werd in woord en toon gepresenteerd door Wim Diepenhorst, die namens de Rijksdienst voor het...
Op 13 maart 2018 overleed organiste, orgeldocente en voormalig stadsorganiste Jet Dubbeldam. Ze werd wel de ‘Nederlandse Jeanne Demessieux’ genoemd. Zij was een veelzijdige en virtuoze organiste, maar door haar grote bescheidenheid bleef haar...
