“Je zuidelijke aard verloochen je nooit”. In gesprek met orgelmaker Frans Vermeulen
Frans Vermeulen (81), telg uit een eeuwenoud geslacht van orgelmakers in Weert, kijkt met voldoening terug op een lange en bewogen loopbaan. Hij kan bogen op een hele reeks orgels die hij bouwde of restaureerde, tussen 1964 en 2020. Daarbij kreeg hij te maken met vele...
Orgelspel in de protestantse kerkdienst in de periode 1938-1960 Deel 3: Het begeleiden van gemeentezang (2)
De vorige aflevering (januarinummer 2024) over gemeentezangbegeleiding handelde over de overgang van een praktijk, waarin het verklanken van de liedtekst in gemeentezangbegeleiding centraal stond, naar de praktijk waarin de goede uitvoering van gerestaureerde...
In het recente nummer
Het meinummer van 2024 opent met de derde aflevering uit de serie ‘Orgelspel in de protestantse kerkdienst in de periode 1938-1960’ van Jan Smelik. Dit deel handelt over de zoektocht tijdens de wederopbouwjaren naar nieuwe vormen om de gemeentezang te begeleiden. Er...
In memoriam Jan Boogaarts (1934-2023)
Dr. Jan Boogaarts overleed op eerste Kerstdag 2023. Geboren in 1934, studeerde hij aan diverse conservatoria en behaalde een doctoraat in muziekwetenschap. Als organist en dirigent was hij verbonden aan verschillende koren en kerken. Boogaarts zette zich in voor het...
‘Ein echtes Sprechen’: Improviseren met composities uit de negentiende eeuw
Het artikel bespreekt het verband tussen improvisatie en uitvoering van composities in de negentiende-eeuwse muziek, met een focus op het orgelrepertoire. Het artikel onderzoekt de relatie tussen improvisatie en compositie. Een relatief vrije en ‘improvisatorische’...
‘Learn the rules like a pro, so you can break them like an artist’ – Gedachten over hedendaagse improvisatiekunst
In dit artikel reflecteert de auteur op hedendaagse improvisatiekunst. Hij bespreekt de spanning tussen ‘eigentijdse’ en ‘ambachtelijke’ benaderingen van improvisatie en filosofeert over de definities van begrippen als “ambacht,” “eigentijds,”...
Improviseren op orgel – over verbinden en open staan, vormgeven en handelen
Jean-Pierre Leguay benadrukt dat improvisatie een kunst van het doen is, vergelijkbaar met hoe een kind leert lopen door het gewoon te doen. Het artikel benadrukt het belang van openheid, verbeeldingskracht en het vermogen om te evalueren en plannen tijdens het...
Rolande Falcinelli – Epigoon of vernieuwer? (2 – slot)
In twee artikelen worden leven en werk van de Franse organiste Rolande Falcinelli over het voetlicht gebracht. In Nederland is deze leerling van Marcel Dupré weinig bekend. Ten onrechte, want naast haar werkzaamheden als concertorganist, was zij van 1954 tot 1986 als...
In het maartnummer 2024
Niet zonder reden prijkt op de cover van dit maartnummer 2024 een detailfoto van de orgelkas uit de Grote of Sint-Bavokerk van Haarlem. Op dat orgel wordt altijd de finale van het vermaarde improvisatieconcours van het Internationale Orgelfestival Haarlem...
Zorg voor verweesde orgels. De noodzaak van het orgelmentoraat
In 2019 stond in Het Orgel een artikel over het initiatief van de Stichting Vrienden van het Orgel Alkmaar om te komen tot het instellen van orgelmentoren, dat wil zeggen: orgelliefhebbers met voldoende kennis van zaken die een orgel onder hun hoede krijgen en de...
Rolande Falcinelli – Epigoon of vernieuwer? (1)
In de afgelopen jaren is in dit tijdschrift veel aandacht besteed aan twee Franse organisten-componisten van wie het vijftigste sterfjaar of honderdste geboortejaar werd herdacht: Jeanne Demessieux (1921-1968) en Marcel Dupré (1886-1971). In bijna alle artikelen wordt...
Welke stemming voor het Schnitger-orgel in Zwolle?
Er is nauwelijks een thema dat de gemoederen zo bezighoudt als de stemming van historische orgels. Zo nu ook met betrekking tot de komende restauratie van het Schnitger-orgel in het Academiehuis Grote Kerk te Zwolle. Aan de ene kant zijn er organisten die om het even...
Orgelwebsites uit België
Rond het jaar 2000 werd op de website van dit blad een pagina aangemaakt met een grote hoeveelheid links naar orgelsites. Sinds een jaar of tien worden twee links per dag toegevoegd. Dat maakt het proces overzichtelijk en nodigt bezoekers uit om dagelijks te kijken....
Johann Sebastian Bach als begeleider van gemeentezang?
Vaak wordt ervan uitgegaan dat Johann Sebastian Bach (1685-1750) aan de Thomaskirche te Leipzig was verbonden als organist en cantor. En vanzelfsprekend is dan de functie van Bach gelijk aan die van een organist in Nederland. Men realiseert zich echter niet dat Bach...
Orgelspel in de protestantse kerkdienst in de periode 1938-1960 Deel 2: Het begeleiden van gemeentezang (1)
Dit tweede deel handelt over de orgelbegeleiding van de gemeentezang. In de naoorlogse jaren vond onder meer de overgang plaats van niet-ritmische naar ritmische gemeentezang. Uiteraard had dat consequenties voor het werk van kerkorganisten. Wat waren ten aanzien van...