Orgelspel in de protestantse kerkdienst in de periode 1938-1960 Deel 3: Het begeleiden van gemeentezang (2)
De vorige aflevering (januarinummer 2024) over gemeentezangbegeleiding handelde over de overgang van een praktijk, waarin het verklanken van de liedtekst in gemeentezangbegeleiding centraal stond, naar de praktijk waarin de goede uitvoering van gerestaureerde...
Rolande Falcinelli – Epigoon of vernieuwer? (2 – slot)
In twee artikelen worden leven en werk van de Franse organiste Rolande Falcinelli over het voetlicht gebracht. In Nederland is deze leerling van Marcel Dupré weinig bekend. Ten onrechte, want naast haar werkzaamheden als concertorganist, was zij van 1954 tot 1986 als...
Zorg voor verweesde orgels. De noodzaak van het orgelmentoraat
In 2019 stond in Het Orgel een artikel over het initiatief van de Stichting Vrienden van het Orgel Alkmaar om te komen tot het instellen van orgelmentoren, dat wil zeggen: orgelliefhebbers met voldoende kennis van zaken die een orgel onder hun hoede krijgen en de...
Rolande Falcinelli – Epigoon of vernieuwer? (1)
In de afgelopen jaren is in dit tijdschrift veel aandacht besteed aan twee Franse organisten-componisten van wie het vijftigste sterfjaar of honderdste geboortejaar werd herdacht: Jeanne Demessieux (1921-1968) en Marcel Dupré (1886-1971). In bijna alle artikelen wordt...
Orgelwebsites uit België
Rond het jaar 2000 werd op de website van dit blad een pagina aangemaakt met een grote hoeveelheid links naar orgelsites. Sinds een jaar of tien worden twee links per dag toegevoegd. Dat maakt het proces overzichtelijk en nodigt bezoekers uit om dagelijks te kijken....
Johann Sebastian Bach als begeleider van gemeentezang?
Vaak wordt ervan uitgegaan dat Johann Sebastian Bach (1685-1750) aan de Thomaskirche te Leipzig was verbonden als organist en cantor. En vanzelfsprekend is dan de functie van Bach gelijk aan die van een organist in Nederland. Men realiseert zich echter niet dat Bach...
Orgelspel in de protestantse kerkdienst in de periode 1938-1960 Deel 2: Het begeleiden van gemeentezang (1)
Dit tweede deel handelt over de orgelbegeleiding van de gemeentezang. In de naoorlogse jaren vond onder meer de overgang plaats van niet-ritmische naar ritmische gemeentezang. Uiteraard had dat consequenties voor het werk van kerkorganisten. Wat waren ten aanzien van...
Vroege Vogels. De orgelmuziek van Willem Vogel uit het midden van de twintigste eeuw
Willem Vogel heeft gedurende zes decennia zijn compositorische bijdragen geleverd aan de Nederlandse liturgische muziek in vooral liedmelodieën, koorwerken en composities voor orgel. In dit artikel staat de vroege orgelmuziek van Vogel centraal. Na een biografische...
Orgelspel in de protestantse kerkdienst in de periode 1938-1960 Deel 1: Het zelfstandig orgelspel in en rond de kerkdienst
In 2019/2020 schreef de auteur in Het Orgel een serie artikelen over het orgelgebruik in de protestantse kerkdienst tussen 1886 en 1938. In dit nummer start hij een vervolg op deze serie: het orgelspel in de protestantse kerkdienst in de periode van de wederopbouw. In...
Spelende tieners in de Groninger orgeltuin. De vijfdaagse orgelweek van StayTuned.nu
Tot en met mei 2023 heeft de Stichting StayTuned vier eendaagse projecten georganiseerd in Rotterdam, Haarlem, Utrecht en Maastricht. Van maandag 24 tot en met vrijdag 28 juli was er voor de eerste keer een meerdaagse activiteit, waarvoor men naar Groningen (Stad en...
Orgels & organisten bij de schilder Johannes Bosboom
Johannes Bosboom (1817-1891) heeft zich tijdens zijn loopbaan als schilder toegelegd op kerkinterieurs, met veel succes. In die interieurs komen geregeld orgels voor, maar zelden een organist. Eigenlijk is er maar één organist die hij in verschillende gedaantes...
Het restaureren van oude orgelplaten
Dit artikel handelt over het restaureren van oude orgelplaten. Frits Kaan heeft een opleiding tot documentair informatieverzorger en archiefmedewerker gevolgd. Hij is momenteel werkzaam bij de rijksoverheid als ICT-er. Zijn kennis van het archiefwezen en ICT...
Luisteren naar de muziekgeschiedenis. Een introductie
De fascinerende wereld van de historische orgelopnamen is helaas al veel te lang veronachtzaamd in de academische wereld, het muziekonderwijs en het muziekleven in het algemeen. Dat is vreemd, want deze opnamen kunnen ons rechtstreeks in contact brengen met grote...
De muzikantenfamilie Hauff. Deel 2: De nazaten van Wilhelm Gottlieb – Dirk Luijmes
Het eerste artikel over de muzikantenfamilie Hauff handelde over vader Wilhelm Gottlieb Hauff en hoe hij rond 1800 zijn stempel drukte op het Gelderse muziekleven. Twee van zijn kinderen, Ferdinand en Wilhelm Gottlieb (junior), zouden min of meer in zijn voetspoor...
“Ik houd van experimenteren en dingen laten ontstaan”. Interview met orgelbouwer/intonateur Winold van der Putten
Sint-Cecilia wordt vaak achter een portatief afgebeeld. Je zou dit beeld met enige fantasie als allegorie kunnen zien voor het werkzame bestaan van orgelbouwer/intonateur Winold van der Putten (1950). Allereerst zijn onvermoeibare zoektocht naar de klank van het...
Na een jaar StayTuned.nu
Op zaterdag 7 mei 2022 ging StayTuned.nu van start, het project om orgel-, en pianospelende tieners tussen ongeveer 12 en 18 jaar oud met elkaar in contact te brengen en te stimuleren om hun instrument te blijven spelen. Inmiddels hebben er drie StayTuned-activiteiten...
De muzikantenfamilie Hauff. Deel 1: Wilhelm Gottlieb senior
Vandaag de dag zijn ze grotendeels vergeten: de telgen van de organisten- en componistenfamilie Hauff. Dat was zo’n twee eeuwen geleden anders. Vader Wilhelm Gottlieb en zijn zoons Ferdinand en Wilhelm Gottlieb (junior) waren destijds niet de onbekendste musici van...
Marcel Dupré – leven en werk, deel 3 (slot)
Marcel Dupré was een van de belangrijkste figuren in de orgelwereld van de twintigste eeuw. Toch is hij in onze tijd vaak bekritiseerd en wordt slechts een klein deel van zijn omvangrijke orgeloeuvre gespeeld. Deze artikelenserie hoopt bij te dragen aan een beter...