Zo 16 november 2025, 11.00 uur | L’Orgue Impressionniste

Vanaf Debussy’s Prélude à l’après-midi d’un faune (1894) veranderde de Franse muziek. Zwevende tonaliteit, dromerige melodielijnen – alles om een impressie van de natuur of een gevoel in muziek te vangen. Hoe klinkt deze sfeervolle impressionistische muziek met de kleurige renaissancistische tonen van de middentoonstemming? Worden de mystieke klanken nóg betoverender door de onregelmatige toonsafstanden en zuivere tertsen? Tijdens dit bijzondere concert op het 31-toonsorgel, gebaseerd op de historische middentoonstemming, geven organist Ere Lievonen en saxofonist Ties Mellema een muzikaal antwoord op deze intrigerende vraag.

Claude Debussy had een hekel aan de term ‘impressionisme’, maar inspireerde een hele generatie Franse componisten zoals Maurice Ravel, Nadia Boulanger, Louis Vierne, André Caplet, Charles Tournemire en zelfs Henri Sauget. Hun muziek vermijdt vaste structuren en zoekt naar momenten van schoonheid, vluchtige beelden en emoties die komen en gaan. Van Debussy staat Pagodes op het programma, dat doet denken aan Indonesische gamelanmuziek die hij in 1889 op de Wereldtentoonstelling van Parijs hoorde. De muziek gebruikt pentatonische toonladders en echoot traditionele Javaanse melodieën. Van Ravel wordt Pavane pour une infante défunte gespeeld, een van zijn bekendste werken naast de Boléro. Ook Louis Vierne’s Clair de lune – wellicht zijn meest impressionistische compositie – staat op het programma, naast drie stukken met impressionistische elementen voor orgel van Nadia Boulanger, die heel belangrijk is geweest als docent van vele beroemde componisten.

Hoewel Sauget formeel niet tot het impressionisme gerekend kan worden, klinkt die muzikale erfenis nog steeds in de verte door in ziin Oraisons (1976) voor orgel en saxofoon. Dit veertien minuten durende werk voert Ties Mellema, winnaar van de prestigieuze Nederlandse muziekprijs 2010, uit op maar liefst vier verschillende saxofoons. Daarnaast is de saxofoon te horen in het werk Impressions d’automne van André Caplet, dat eveneens sterk impressionistisch getint is. De saxofoon past heel goed in deze Franse muzikale taal, aangezien een zeer groot deel van de klassieke saxofoonliteratuur uit Frankrijk komt, vooral vanaf het impressionisme en de decennia daarna.

De muziek van de impressionistische meesters wordt vaak geassocieerd met het pianorepertoire. Het orgel in middentoonstemming verschaft een fascinerend nieuw perspectief op hun subtiele en intieme composities.

Uitvoerenden
Ere Lievonen, Fokker-orgel
m.m.v. Ties Mellema, diverse saxofoons

Programma
Nadia Boulanger (1887-1979) – uit ‘3 pièces pour orgue’ (1911)
– Prélude
– Improvisation
Claude Debussy (1862-1918) – Pagodes (uit ‘Estampes’, 1903)
André Caplet (1878-1925) – Impressions d’automne (1905) arrangement
Maurice Ravel (1875-1937) – Pavane pour une infante défunte (1899)
Louis Vierne (1870-1937) – Clair de lune (uit ‘Pièces de fantaisie’, 1926)
Charles Tournemire (1870-1939) – uit ‘L’orgue mystique’ no. 50 (1927–32)
– Prélude à l’Introït
– Postlude alléluiatique
Henri Sauguet (1901-1989) – Oraisons (1976) pour 4 saxophones et orgue