Cursus in het Orgelpark

Op de dinsdagen in maart aanstaande vindt in het Orgelpark alweer de twaalfde editie van de jaarlijkse Cursus Orgelkunde plaats. Elk jaar staat er een specifiek thema op het menu. Zo zijn er colleges geweest over wat harmoniseren eigenlijk is, over hoe ons gehoor werkt, over de kunst van orgelpijpen maken en intoneren, over klankconcepten van orgelmakers zoals Arp Schnitger, Aristide Cavaillé-Coll – enzovoort. Dit voorjaar is de centrale vraag wat we eigenlijk bedoelen wanneer we het over ‘Bachs Toccata’ hebben, of over ‘Beethovens Vijfde’. We doen doorgaans alsof dat kunstwerken met een helderomlijnde identiteit zijn, maar klopt dat wel? De vraag is ingegeven door onze orgels: Bachs Toccata klinkt in de Martinikerk in Groningen in veel opzichten anders dan in de Dom in Utrecht. Doen ‘die opzichten’ er niet toe, of zijn ze juist precies wat ons boeit? Algemener geformuleerd: staan we onszelf toe te ‘reduceren’ en ons zo in staat te stellen te menen dat in beide gevallen dezelfde muziek heeft geklonken, of kiezen we er juist voor dergelijke vereenvoudiging problematisch te vinden?