Expressieve tekstverklanking in de koraalfantasieën van Max Reger
door Iddo van der Giessen |Foto's: Max Reger-Institut |Het ORGEL |Jaargang 119 |(2023) |Nummer 5| Categorie De Muziek
Max Reger, Fantasie über den Choral ‘Wachet auf, ruft uns die Stimme’ Autograaf, exemplaar voor Karl Straube Collectie Max-Reger-Institut Karlsruhe
De honderdvijftig jaar geleden geboren Max Reger (1873-1916) componeerde tussen 1898 en 1900 zeven koraalfantasieën. Het zijn groots opgezette, laatromantische orgelwerken rondom liederen die in zijn tijd bekend waren. De vormen van de koraalfantasieën variëren van koraalpartita’s tot symfonische gedichten. Steeds weer staat de inhoud van het gekozen lied centraal. Sterker nog: de muzikale vorm is daarmee nauw verbonden. Reger noteerde de liedteksten in de partituur, zodat de woorden en zijn noten samenvallen. De tekst bepaalt de verklanking van een enkel woord of enkele regel, tot soms de hele fantasie of opeenvolging van fantasieën. In dit artikel wordt een aantal voorbeelden daarvan uitgediept: de toepassing van een gecoloreerde cantus firmus, het gebruik van vallende dissonante intervallen en de ontwikkeling van donker naar licht in de drie koraalfantasieën van opus 52.
