Orgelbouwnieuws

Lieren-Beekbergen Protestantse Kerk
[Orgelbouwnieuws uit Het Orgel  2010/06]

 

De firma Van den Berg & Wendt (Zwolle/Nijmegen) leverde in 1966 een nieuw orgel op voor de Protestantse kerk te Lieren-Beekbergen. Het orgel werd boven de preekstoel geplaatst, net voor de daar aanwezige nis. Het betrof een eenklaviers instrument met vrij pedaal. In 1985 heeft de firma N.D. Slooff & Zoon (Ouderkerk a/d IJssel) het orgel uitgebreid met een zes stemmen tellend Onderpositief. Windlade en pijpwerk vonden een plek in de onderkast, dat werd voorzien van een stijlvol bijgemaakt (loos) front. Een kleine balg werd toegevoegd om dit Onderpositief van wind te voorzien. Daarnaast werd de aanleg van de mechaniek veranderd en werd de intonatie van het Hoofdwerk enigszins herzien.
De kerkzaal is in de zomer en het najaar van 2009 grondig gerenoveerd. Aansluitend is het orgel onder handen genomen door de Orgelmakerij Gebr. Reil (Heerde). Uitgangspunt daarbij was slechts de noodzakelijke werkzaamheden te verrichten om het probleemloos functioneren van het orgel voor de komende jaren te garanderen. Wel is gekeken naar de intonatie van het Onderpositief, die onvoldoende samenhang vertoonde en niet goed aansloot bij de klank van het Hoofdwerk. De dispositie is daarbij niet gewijzigd.
De windvoorziening functioneerde niet geheel probleemloos en is daarom grondig onder handen genomen. De windmotor en de in 1985 toegevoegde kleine balg hadden onvoldoende capaciteit om het Onderpositief van een stabiele wind te voorzien. Daarom zijn een andere motor en een grotere balg geplaatst, beide afkomstig uit voorraad van de orgelmaker. De gehele windvoorziening is op de zolder achter het orgel opgesteld, de kanalen zijn vernieuwd en er is een nieuwe tremulant voor het Onderpositief aangebracht. De gehele mechaniek is nagelopen en opnieuw afgesteld.
Door de renovatie van de kerkzaal was de akoestiek gewijzigd, waardoor de klank van het orgel in behoorlijke mate werd versterkt. Daarom is besloten de winddruk aanzienlijk te verlagen. De intonatie van het Hoofdwerk is nagelopen. Aansluitend is het Onderpositief opnieuw geïntoneerd, met als doel een betere onderlinge samenhang en een betere aansluiting op het Hoofdwerk te bewerkstelligen.
De werkzaamheden werden begeleid door adviseur Erik van der Heijden, die op 4 november 2009 de inspeling verzorgde van het gerenoveerde orgel.

 

Dispositie:

Hoofdwerk (II) C-g3
Prestant 8’ C-E Holpijp 8’, F-c2 front (zijtorens en tussenvelden)
Holpijp 8’ metaal, wijde mensuur
Octaaf 4’ C-E front (middentoren)
Roerfluit 4’ gis2-cis3 flespijpen, vanaf d3 open
Flageolet 2’ wijde fluitmensuur
Mixtuur III st.  
Schalmey 8’ in mahonie stevelblok, mahonie koppen, C-Fis halve bekerlengte
Onderpositief (I) C-g3  in zwelkast
Roerfluit 8’ C-H mahonie, afgevoerd
Viola di Gamba 8’ C-H Roerfluit 8’, gehele register met expressions en freins, ouder pijpwerk
Quintadeen 8’ C-H Roerfluit 8’
Fluit 4’ metaal gedekt, vanaf gis2 open
Nasard 3’ conisch
Woudfluit 2’ licht conisch
Pedaal C-d1
Bourdon 16’ mahonie

 

Toonhoogte: a1 = 436,8 Hz bij 18°C
Stemming: gelijkzwevend
Winddruk: Hw, Ped 61 mm; Op 59 mm WK
Koppelingen: Hw-Op, Ped-Hw, Ped-Op
Zweltrede Op
Tremulant Op
Samenstelling Mixtuur
C 1 2/3 1/2
cis 1 1/3 1 2/3
d1 2 1 1/3 1
dis2 2 2/3 2 1 1/3

Bron: Erik van der Heijden, ‘Het orgel in de Protestantse Kerk te Lieren-Beekbergen’.