Groningen, Nieuwe Kerk
[Orgelbouwnieuws uit NotaBene  2009-12 december]

In 1831 leverde Johan Wilhelmus Timpe een groot nieuw orgel voor de Nieuwe Kerk in zijn vestigingsplaats Groningen.
Het frontontwerp was opmerkelijk genoeg van de hand van Petrus van Oeckelen en dateerde van 1828.
De bouw van het orgel werd na een openbare aanbesteding evenwel niet aan Van Oeckelen gegund. Later werkte hij echter regelmatig aan het instrument.
Vanaf het einde van de negentiende eeuw tot in de Tweede Wereldoorlog was het onderhoud in handen van de orgelmakers Doornbos. Zij voerden wijzigingen door in de dispositie en vervingen her en der pijpwerk. De verandering van de lichte kleur van de kas in een donkere betekende in 1924 een belangrijke verandering.
Bij de restauratie door Ernst Leeflang in 1980 werden de dispositiewijzigingen ongedaan gemaakt.
De firma Marcussen (Denemarken) vernieuwde in 1989 de tongwerken van het Hoofdwerk en het Pedaal.
In de jaren negentig voerde Mense Ruiter herstelwerkzaamheden uit en bracht de winddruk naar de originele hoogte.
In de afgelopen twee jaar werkte deze orgelmaker opnieuw aan het instrument.
Onder regie van adviseur Stef Tuinstra voerden de werknemers van Mense Ruiter groot onderhoud uit dat het karakter van een intensieve deelrestauratie kreeg.
Om de grote verzakkingen aan de constructie te herstellen moest het grootste deel van het orgel worden gedemonteerd.
Bij het technisch herstel kon men in de meeste gevallen het oude materiaal opnieuw gebruiken. De constructie van de orgelkas, de windladen en de speelmechanieken zijn waar nodig in passende stijl versterkt en gestabiliseerd.
Het orgel kent een zeer lage ligging van de handklavieren. De vloer bij de claviatuur is nu lager gelegd, zodat er voor langere organisten een betere zit ontstaat.
Alle bewegende delen in de mechaniek zijn weer goed lopend gemaakt. De klavieren en de koppelingen zijn afgeregeld op hun oorspronkelijke diepgang.
Het orgel is daardoor preciezer en lichter te bespelen.
Het gehele pijpwerk is technisch waar nodig hersteld. De kleur van de kas is gehandhaafd en bijgewerkt.
Op vrijdag 6 november 2009 was de officiŽle ingebruikneming, 's avonds gevolgd door een concert door de organisten Jelte Hulzebos en Stef Tuinstra.
Op de zondag erna besteedde de kerkelijke gemeente aandacht aan het herstelde instrument.

Bronnen:
Persbericht;
Het Historische Orgel in Nederland 1819-1840 (Amsterdam 2001) 262-265