Zutphen, Het Lichtpunt
[Orgelbouwnieuws uit NotaBene  2009-10 oktober]

Foto's: Website F.R. Feenstra

De Gereformeerde kerk (vrijgemaakt) Het Lichtpunt in Zutphen nam op 28 augustus 2009 een gerestaureerd orgel in gebruik.
Het instrument is afkomstig uit de Methodist Church in Aiston in Noord-Engeland.
F.R. Feenstra uit Grootegast kocht het orgel na kerksluiting in 2007. Hij restaureerde het instrument en voorzag het van een nieuwe kas.
In Zutphen kreeg het orgel een plaats op een balustrade tegen d achterwand van het kerkgebouw. Dit gebouw is nieuw en werd ontworpen door architect Jan Borkent uit Apeldoorn.
De geschiedenis van het instrument begint met de bouw ervan in 1868 door James Nicholson uit Newcastle on Tyne. Het orgel had één manuaal en een pedaal met vijfentwintig toetsen.
James Nicholson (1819-1890? was een broer van de in Engeland bekendere John Nicholson uit Worcester, van wie in Nederland een instrument staat in de Christoforuskerk in Schagen.
James heeft een behoorlijk aantal instrumenten op zij naam staan, waaronder het orgel voor de Newcastle Music Hall (1848 24 registers) en de Holy Trinity Church te Stockton on Tees (1851, 34 registers).

De dispositie luidde in 1868 vermoedelijk:
 
Manuaal  
Open Diapason 8 ft deel in het front, gedecoreerd
Dulciana 8 ft vanaf c
Stop Diapason Bas 8 ft C-B hout gedekt
Stop Diapason Treble 8 ft hout gedekt, vanaf c
Principal 4 ft  
Flute 4 ft vanaf c, hout, open
Fifteenth 2 ft,  
Mixture 2 rks C: l 1/3', l' cl: 2 2/3', 2'
Tongwerk Hobo 8 ft?
Pedaal  
Bourdon 16 ft  

In 1886 is het orgel uitgebreid met een tweede manuaal omsloten door een zwelkast.
Francis Nicholson, zoon van James, voerde deze werkzaamheden uit. Op Goede Vrijdag en Pasen 1886 volgde de ingebruikneming.
De dispositie van het nieuwe Swell was: Violin Diapaso 8 ft, Lieblich Gedact 8 ft, Gemshorn 4 ft, Oboe 8 ft.
Bij deze gelegenheid verdween het tongwerk van het Great en verscheen er een Gamba 8 ft.
Nicholson schoof de Dulciana een halve toon op en noemde hem Open Diapason no. 2.
Het is niet duidelijk of de Oboe van het Swell oorspronkelijk op het Great heeft gestaan.
Bij de huidige restauratie heeft Feenstra de Oboe op het Swell vervangen door een krachtiger Cornopean 8 ft.
Op het Great was er de ruimte e mogelijkheid om een Twelfth 2 2/3 ft en een Tiercé 13/5 ft te realiseren.
Bovendien werd de Flute 4 ft voorzien van twaalf gedekte baspijpen.
Het pedaal is uitgebreid met een Trombone 16 ft op twee nieuw gemaakt laden.
Voor de uitbreidingen is oud bijpassend pijpwerk uit voorraad gebruikt.
Sietze de Vries trad op als adviseur en verzorgde ook de inspeling.

Huidige dispositie
Great (C-g3) Swell (C-g3) Pedal (C-f1)
Open Diapason 8 ft Violin Diapason 8 ft Bourdon 16 ft
Open Diapason no. 2 8 ft Lieblich Gedact 8 ft Trombone 16 ft
Stop Diapason Bass 8 ft Principal 4 ft  
Stop Diapason Treble 8 ft Cornopean 8 ft  
Principal 4 ft    
Flute 4 ft    
Twelfth 2 2/3 ft    
Fifteenth 2 ft    
Tiercé l3/5 ft    
Mixture 2 rks    

Werktuiglijke registers
koppelingen Great to Swell, Great to Pedal,
Swell to Pedal, Great Sub
tremulant Swell
Winddruk: 63 mm Wk
Temperatuur: evenredig zwevend
Toonhoogte: 449 Hz bij 18°

Bron: F.R. Feenstra Orgelrestaurateur