Winschoten, Hervormde Marktpleinkerk
[Orgelbouwnieuws uit de ORGELkrant 2001/05, meil ]

Op 22 maart is het uit 1868 daterende Witte-orgel in de Hervormde Marktpleinkerk te Winschoten weer in gebruik genomen. Dit instrument is het enige orgel van C.G.F. Witte in Groningen en de kerkvoogden vroegen in 1865 dan ook vergeefs naar referenties van Witte in de omgeving. Dit gegeven noch de relatief hoge prijs die Witte vroeg, weerhield de kerkvoogden er echter van de opdracht aan Witte te verstrekken. Witte heeft nog wel bedongen dat er een retourvracht moest worden geregeld voor het transport per schip van Utrecht naar Winschoten. Het orgel bleef in de loop der jaren nagenoeg gaaf bewaard. De firma Van Dam herstelde het orgel in 1890 en was ook verantwoordelijk voor de demontage en herplaatsing van het instrument in het kader van de kerkrestauratie in 1905-1907. Vanaf 1957 droeg Mense Ruiter zorg voor het onderhoud. Deze firma voerde in 1975 een restauratie van de windlade van het Hoofdwerk uit en verrichtte in 1982 nog partiŽle herstelwerkzaamheden. Daarna was het orgel in onderhoud bij Orgelmakerij Gebr. Reil. De onlangs voltooide algehele restauratie, onder advies van Jan Jongepier, werd eveneens door de medewerkers van deze firma uitgevoerd.

De dispositie: Hoofdwerk (Manuaal I, C-f3): Bourdon 16, Prestant 8, Roerfluit 8, Violon 8, Octaaf 4, Fluit 4, Quint 3, Octaaf 2, Mixtuur B III, Cornet D IV, Trompet 8. Nevenwerk (Manuaal II, C-f3): Prestant 8, Holfluit 8, Viola 8, Salicet 4, Roerfluit 4, Dulciaan 8. Pedaal (C-d1): Subbas 16, Octaaf 8, Bourdon 8, Octaaf 4, Basson 16, Trombone 8. Koppel Man. Koppel Ped. Ventiel, Calcant. Winddruk: Hoofdwerk en Nevenwerk 80 mm wk, Pedaal 90 mm. wk. Toonhoogte: a = 437 Hz bij 17 įC. Temperatuur: evenredig zwevend.

Op dit orgel, dat een boeiend contrast biedt met de oudere Groningse orgels, zullen dit jaar een aantal concerten plaatsvinden, onder andere door Bouko Tiggelaar (7 juni), Theo Jellema (5 juli), Erwin Wiersinga (2 augustus) en Stef Tuinstra (6 september). Zie voor meer gegevens de eind mei te verschijnen ZomerAgenda.

Bron: Orgelmakerij Gebr. Reil; T.W.F. den Toom, De Orgelmakers Witte, Heerenveen, 1997, 859-861 en 1263-1264; Bouko Tiggelaar