Bodegraven, Evangelisch Lutherse Kerk
[Orgelbouwnieuws uit de ORGELkrant 2000/11, november ]

Op vrijdag 26 mei werd het Adema-orgel van de Evangelisch Lutherse Kerk te Bodegraven opnieuw in gebruik genomen. Deze feestelijke gebeurtenis werd omlijst met orgelspel door een viertal organisten, alsmede een toelichting op de historie van het instrument en het verloop van de restauratie door adviseur Jaap den Hertog. Het instrument werd in 1876 gebouwd door de gebroeders Adema en had bij oplevering de volgende dispositie: Manuaal I: Prestant 8, Holpijp 8, Octaaf 4, Quint 2 2/3, Octaaf 2, Mixtuur III-IV. Manuaal II: Roerfluit 8, Holpijp 8, Viola di Gamba 8, Fluit 4, Piccolo 2. Aangehangen pedaal. Op de Hoofdwerklade was ruimte gereserveerd voor een Bourdon D 16 en een Trompet 8. Lange tijd bleef het orgel onaangetast, maar in 1948 voerde G. van Leeuwen (Leiderdorp) enkele wijzigingen uit. Manuaal I werd verrijkt met een Bourdon 16 (deels van zink), die door pneumatische transmissie ook als Subbas 16 fungeerde, alsmede een Hobo 8. Ook Manuaal II bleef niet onaangeroerd. De Holpijp 8 ruimde het veld voor een Voix CÚleste 8 en de Piccolo 2 wijzigde men in een Nasard 2 2/3. Tenslotte vervaardigde men twee pedaalkoppels en werd de intonatie herzien. Na een langdurige periode van voorbereidingen kon in 1999 een nieuwe restauratie worden gestart, ditmaal uitgevoerd door de firma Gebr. van Vulpen. De windladen werden zorgvuldig gerestaureerd en van nieuwe pulpeten voorzien. Ook maakte men de intonatie-ingrepen uit 1948 zoveel mogelijk ongedaan; de dispositie bleef ongewijzigd. Tenslotte nam men de gelegenheid te baat om ook de orgelkast op te knappen. Uit onderzoek bleek dat de kast oorspronkelijk was voorzien van eikenimitatie. Deze beschildering werd thans opnieuw aangebracht door de firma W. van den Berg (Lienden).

De dispositie: Manuaal I (C-f3): Bourdon 16, Prestant 8, Holpijp 8, Octaaf 4, Quint 2 2/3, Octaaf 2, Mixtuur III-IV, Hobo 8. Manuaal II (C-f3): Roerfluit 8, Viola di Gamba 8, Voix CÚleste 8, Fluit 4, Nasard 2 2/3. Pedaal (C-d1): Subbas 16 (transmissie). Koppelingen: I-II, P-I. Tremulant. Winddruk: 78 mm wk. Toonhoogte: a1 = 440 Hz. Temperatuur: evenredig zwevend.

Bron: J.B. den Hertog