Artikelen
| Antonio Caporaso |
 |
Giovanni
Salvatore - een tijdgenoot van Frescobaldi Het ORGEL 106 (2010), nr. 3, 26-33 [samenvatting] |
Girolamo Frescobaldi (1583-1643) is zonder
twijfel de bekendste Italiaanse componist van klaviermuziek uit de
zeventiende eeuw. Er zijn uit die eeuw ook minder bekende en
onbekende componisten die destijds zeer bekend en beroemd waren. Eén
van hen is Giovanni Salvatore (ca. 1610-ca.1688). Hoewel hij in zijn
tijd vanwege zijn vocale en instrumentale werken een beroemdheid was
tot ver buiten de grenzen van Italië, is hij vandaag de dag
nauwelijks meer bekend.
Salvatore leefde en werkte in Napels, waar aan het begin van de
zeventiende eeuw een traditie ontstond waarbij de belangrijkste
muzikale posten steeds overgingen van leraar op leerling. Salvatore
speelde een belangrijke rol in deze ‘didactische ketting’; hij
zorgde ervoor dat tot het einde van de zeventiende eeuw veel
talenten tot bloei kwamen in het muziekculturele Napels.
Tijdens het leven van Salvatore werd de bundel Ricercari a quattro
voci per Organo, canzoni francesi, toccate e versi per rispondere
nelle Messe con l’organo al Choro che si canta nelle Domeniche
dell’Anno uitgegeven bij O. Beltrano in Napels(1641). De bundel
bevat acht ricercari, vier canzoni, twee toccata’s en drie
orgelmissen.
Opmerkelijk is dat Salvatore in deze bundel precies die
compositiegenres na elkaar laat volgen die men in het oeuvre van
Frescobaldi tegenkomt, maar dan verspreid over een aantal decennia.
Belangrijker lijken nog de overeenkomsten in stijl en de voorliefde
van Frescobaldi en Salvatore voor het verfijnde, voor affecten en
virtuositeit. Interessant is ook dat Salvatore voor de laatste van
zijn vier canzoni het thema van de Bergamasca gevanni
Salvatoreruikte, precies zoals Frescobaldi, die de canzona over dit
thema na zijn derde mis (‘Messa della Madonna’) als aanhangsel
invoegde.
Muziekbijlage:
PDF van een Ricercare van Giovanni Salvatore